Doğum sonrasında annenin hüznü-üzülmesi

çoğu annede doğumdan hemen sonra bazı duygusal değişiklikler gözlenir. Genellikle hızlı başlayan ve 24-48 saatte düzelen bu çökkün dönem kadınların %50-80’inde görülür. En sık rastlanan belirtiler sürekli ağlama, duygudurumda oynamalar, üzüntü hali, dikkatini toplayamama, baş ağrısı, annenin hasta olabileceğiyle ilgili endişeleri, uykusuzluk ve kaygıdır. Belirtiler genellikle 3.-5. günlerde ortaya çıkar, şiddetli ve yoğun olduğu dönem yaklaşık olarak 48 saat kadardır. İlaç tedavisi gerekmeksizin 7-10 gün içinde kendiliğinden düzelir.

Bu zaman dilimi hormonal değişikliklerin en üst düzeyde olduğu günlerdir. Doğum sonrası hüznünün kendine has özellikleri olduğunu, bu şekilde diğer stresli olaylardan ayrıldığını, doğum sonrasındaki hormno değişiklikleriyle ilgili olduğunu düşünenlerin yanında; bu durumun doğuma özgü olmadığını ve her hangi bir fiziksel stresin ardından oluşabilen genel bir ‘son tepki “durumu olduğunu düşünenler de vardır.

Bu hüznün yaşanması gerginliği azaltıp doğum sonundaki kaygıyı hafifletmek ve geçirmek için gereklidir. Hüzün haliyle doğum sırasında yaşanan güçlükler, sosyal etkenler ve psikolojik durum arasında ilişki olabilir. İlk hamilelik olması ve adet öncesi sendromu (premenstrüel sendrom) tanısı almış olmak, doğum sonrası hüzün gelişiminde kolaylaştırıcı etkenlerdir. Bunların yanında nevrotik kişilik özelliklerinin olması, gebelikte yaşanan kaygılı ve üzüntülü duygudurum, doğum korkusu ve zayıf sosyal uyum da doğum sonrası hüzün yaşanma ihtimalini arttırır.

Doğum sonrası hüzün sergileyenlerin önemli bir kısmı doğum öncesinde de stres yaşar. Bu yüzden doğum öncesindeki etkenler de değerlendirilmelidir. Doğum sonrası hüzün ne kadar şiddetliyse daha sonra oluşabilecek doğum sonrası depresyon riski de o kadar büyüktür.

Doğum sonrası hüznünün normal duygusal bir değişikIik ve bir uyum süreci olduğu düşünülür. Bu yüzden ilaca gereksinim duyulmaz. Hastanın ailesi, durumun yeni doğum yapan annelerin çoğunda görülebildiğini, geçeceğini bilmeli ve endişelenmekten ziyade destek sağlayıp dikkatli olmalıdır.

Doğum sonrası hüznün şiddeti daha sonra oluşabilecek doğum sonrası depresyon riskini arttırdığı için, tablo 1 haftadan uzun sürerse ve gittikçe şiddeti artarsa aile bir psikiyatriste başvurmalıdır.